دورهء چهارم ، « دورهء تكامل » ناميده شده ، كه از غزوهء حنين تا رحلت پيامبر ( ص ) مىباشد . در اين دوره ، نيروى مسلمين كامل گشت و بر همهء شبه جزيره چيره شد . نويسنده با اشاره به تعداد سريه‌ها و غزوات ، از جنگهايى كه پيامبر ( ص ) شخصا در آن شركت داشته و جنگيده‌اند ، نام برده است . وى سپس به اساس تشكيل نيروهاى اسلامى كه همان تقواست ، اشاره كرده و جدول نسبتا كاملى از تعداد و نام غزوه‌ها و سريه‌هاى پيامبر ( ص ) ، تعداد نيروهاى مسلمانان و دشمنان ، تعداد و نوع سلاحهاى به كار گرفته شده ، تاريخ و محل درگيرى و خلاصه‌اى از نتيجهء هر درگيرى را ارائه كرده است . در پايان ، از اختلاف موجود در تعداد سريه‌هاى پيامبر ( ص ) و منابعى كه وى اين سريه‌ها را از آنها نقل كرده ، ياد كرده است . نويسنده در ادامه ، با بحثى تحت عنوان « الاسلام و الحرب الاجماعيه » به جنگهاى عمومى كه در اسلام به آن « جهاد » گفته مىشود ، اشاره كرده و با ذكر شواهدى از قرآن و احاديث ، از شركت همهء افراد خردسال ، كهنسال ، زن و مرد در جنگهاى پيامبر ( ص ) ياد كرده و در پايان ، با اشاره به جهاد با مال و اهميت آن در اسلام ، بين جنگهاى عمومى در عصر حاضر و جنگ عمومى در اسلام مقايسه‌اى انجام داده و در نگارش اين كتاب ، از منابع معتبر و دست اول استفاده كرده است . 8 . الجيش العربى الاسلامى ؛ حازم ابراهيم العارف ، رياض : دار الرشيد للنشر و التوزيع ، بىتا ، 224 ص . نويسنده در اين كتاب به شكل‌گيرى و تكامل سپاه عربى - اسلامى پرداخته و پس از ذكر مقدمه‌اى دربارهء اوضاع عرب پيش از اسلام ، موضوعاتى از قبيل پيدايش سپاه ، هجرت ، مسجد ، نماز ، قانون اساسى مدينه و . . . را مطرح كرده است . وى در فصل دوم به چگونگى شكل‌گيرى نظام حكومت اسلامى و برخى از مناصب آن اشاره كرده ، تشكيل سپاه و برخى از مسائل مربوط به آن را بيان نموده است . بيشتر مطالب كتاب را موضوعات كلى و به ويژه مطالب مربوط به زمانهاى پس از پيامبر ( ص ) تشكيل مىدهد ؛ اما به مناسبتهايى ، در جاى جاى كتاب به برخى از مسائل زمان پيامبر ( ص ) نيز اشاره شده است . 9 . الدولة الاسلامية ؛ توفيق الواعى ، چاپ اول ، بيروت : دار ابن حزم ، 1416 ه . 310 ص . مؤلف ، در اين كتاب ، دربارهء حكومت و دولت پيامبر ( ص ) سخن گفته ، مطالب خود را در چهار باب - كه هر باب داراى چند فصل است - مطرح كرده است .